TÜRKİYE TOHUMCULAR BİRLİĞİ

SOSYAL SORUMLULUK PROJESİ

YEREL ÇEŞİT/MATERYAL TOPLAMA VE KARAKTERİZASYON PROJESİ

ÇAĞRI İLANI

30.09.2026

 

AMAÇ

Hızla artmakta olan dünya nüfusunun gelecekte yaşayacağı en önemli problemlerden biri yeterli ve sağlıklı beslenememe problemidir. Bu problemin yaşanmaması için sağlıklı gıda üretiminin de nüfus artışına paralel olarak artırılması ve adil paylaşımı konusunda gerekli tedbirlerin şimdiden, hızla alınması gerekmektedir.

Tarım alanlarının artışının söz konusu olamayacağı gerçeğinden hareketle birim alandan alınan verimin artırılmasının tek yol olduğu görülecektir. Birim alandan alınan verimin artırılabilmesi için ise, yüksek verimli çeşitlerin ve sürdürülebilir yetiştirme tekniklerinin geliştirilmesine ihtiyaç vardır.

Ülkemiz ekolojik koşullarına uygun, yüksek verimli çeşitlerin geliştirilebilmesi için en önemli ıslah materyali, yerel genetik çeşitliliğimiz ve yerel tohum kaynaklarımızdır. Bu kaynaklar binlerce yıllık süreçte birçok olumsuz şartlara karşı dayanıklılık geliştirdikleri için günümüzde en önemli ıslah materyali ve gelecekte karşılaşabileceğimiz birçok problemi aşmada önemli bir anahtardır.

Türkiye bitki genetik çeşitliliği bakımından çok özel bir konumda bulunmaktadır. Ülkemiz, 11.707 takson ve 3.035 adet endemik takson ile genetik kaynaklar bakımından dünyada çok önemli bir yere sahiptir.

Genetik kaynakların korunmasını teşvik eden birçok yasal düzenleme olmakla beraber aksine hükümler taşıyan düzenlemeler de vardır. Ayrıca bu işle görevli kurumlar arasındaki koordinasyon eksikliği de kaynakların akılcı bir şekilde korunması ve kullanımı konusunda zafiyet yaratmaktadır.

Koruma ve sürdürülebilir kullanım bakımından üzerinde durulması gereken diğer bir konu da yerel çeşitlerin durumudur.

Ülkemiz, endemik türlerin yanı sıra yerel çeşitler açısından da çok zengindir. Çiftçilerin uzun yıllar içerisinde seleksiyonla ıslah ettikleri ve bulundukları yöreye uyum sağlamış olan bir kültür bitkisine ait çeşitler, yerel çeşit ya da köy çeşidi olarak adlandırılır. Islah programlarının önemli materyalini oluşturan ve yüksek varyasyon içeren yerel çeşitler, hastalık ve zararlılara karşı dayanıklılığın yanında yüksek kalite ve tad özelliğine sahip olmaları nedeniyle bitki genetik kaynakları açısından önemli bir yere sahiptirler. Yüzyıllar içerisinde bu çeşitlerle ilgili oluşan ve yaşayan bilgi, aynı zamanda ülkemizin bize sunduğu bir kültür mirasıdır.

Tohumculuk üzerine yapılan yasal düzenlemeler, sadece kayıt altına alınmış tohumlukların ticaretine izin vermektedir. Bu durumda da yerel çeşitlerin tohumluklarının üretimi ve ticaretini kolaylaştıracak ve tüm bitki genetik kaynaklarımızın kayıt altına alınması için yeni yasal düzenlemelere acilen gerek duyulmaktadır.

Bu gerçeklerden hareketle Türkiye Tohumcular Birliği “Tohumun İzinde” adıyla bir Sosyal Sorumluluk Projesi başlatmıştır. Bu projenin amacı;

Ülkemizin gen kaynakları ve yerel çeşitlerinin toplanması, muhafazası, karakterizasyonu ve değerlendirilmesi çalışmalarını desteklemek; mevzuatın iyileştirilmesine yönelik öneriler geliştirmek; bu alanlarda ve biyokaçakçılık konusunda farkındalık yaratmak; kamuoyunda sahiplenme duygusunu güçlendirmektir.

Bu çağrı, yerel çeşit/materyalin toplanması ve toplanan materyalin karakterizasyonuna yönelik projelere maddi destek sağlamak amacıyla yapılmıştır.

 

 

1. BAŞVURU

1.1. Üretime aktarılabilecek türlerdeki toplama ve karakterizasyon projelerine öncelik verilecektir. Başvurular, toplanan materyal için tanımlanmış karakterizasyon yöntemlerini ve beklenen çıktıları içermelidir.

1.2. Proje Başvuruları Proje Başvuru Formu formatına uygun olarak hazırlanmalıdır.

1.3.Proje başına talep edilebilecek toplam destek tutarı için sabit bir üst limit uygulanmaz. Başvuru bütçesi, proje süresine göre yıllar itibarıyla ve KDV dâhil tutarlarla gerekçelendirilir. Desteklenecek tutar ve yıllık dağılım, proje bazında değerlendirilerek karara bağlanır. Desteklenebilecek harcamalar:

a. Yurt içi seyahat giderleri (yolluk, konaklama, ulaşım)

b. Proje konusuyla ilgili toplantı, konferans, sempozyum ve benzeri yerlere katılım masrafları

c. Alet, makina, teçhizat, yazılım ve donanımlar (proje bütçesinin % 25 ini geçemez)

d. Sarf malzemeleri

e. Çalışmanın gerektirebileceği tohum, ilaç ve benzeri girdiler

f. Toplanan materyalin karakterizasyonu için analiz, ölçüm ve hizmet alımları

1.4. Proje Başvuru Formu bir suret hazırlanmalı, tüm imzalar eksiksiz olmalıdır,

1.5. Projenin içeriğinde bulunan tüm belgeler (proforma fatura, teknik şartname vb.) ile projenin Word dokumanı klasörle birlikte teslim edilmelidir. Ayrıca projeye ilişkin tüm belgelerin ve projenin Word dokümanının bir belleğe kaydedilmiş dijital kopyası da başvuru formuna eklenmelidir.

1.6. Türkiye Tohumcular Birliği'ne (TÜRKTOB) hitaben yazılmış kurum üst yazısı ile birlikte, elden, kargo veya posta yolu ile ulaştırılmalıdır.

1.7. Proje başvuruları, çağrının TÜRKTOB resmî internet sayfasında yayımlandığı 30.09.2026 tarihi itibarıyla başlayacak olup, başvuru süresi 2 (iki) aydır. Başvuru dosyalarının en geç 30.11.2026 tarihi mesai bitimine kadar TÜRKTOB'a ulaştırılması gerekmektedir. Posta, kargo veya diğer nedenlerden kaynaklanan gecikmelerden TÜRKTOB sorumlu değildir.

 

1.8. Kimler Başvurabilir: Üniversiteler ve kamu kurumları başvuru yapabilir.

 

2. DEĞERLENDİRME

2.1. Projeler TÜRKTOB sekreteryası tarafından ön değerlendirmeye tabi tutulur. Ön değerlendirmede aşağıdaki hususlar kontrol edilir;

(   )      Proje formu ön kapak sayfasında projenin süresi belirtildi.

(   )      Proje süresi 36 ayı geçmemektedir.

(   )      Proje yürütücüsü en az yüksek lisans mezunu araştırmacıdır.

(  ) Toplama ve toplanan materyalin karakterizasyonuna ilişkin yöntem, takvim, teslim edilecek veri ve çıktılar belirtildi.

(   )      Araştırma giderlerinin yıllara göre gerekçeli dökümü verildi.

(   )      Araştırma giderlerinin fiyatlarına ilişkin proforma fatura, teklif mektubu vb. belgeler eklendi.

(   )      Proforma fatura, sözleşme, teklif mektubu vb.’deki rakamlar KDV dahil olarak bütçe tablolarına yazıldı.

(   )      Bütçe tabloları, uygulanacak her proje yılını ve toplam talebi gösterecek şekilde eksiksiz dolduruldu.

(   )      Proje Yürütücüsü ve yardımcı araştırmacılara ait kısa özgeçmiş ve başlıca yayınlarının listesi sunuldu.

(   )      Proje yürütücüsü, yardımcı araştırmacılar ve Rektör/Rektör Yrd./Müdür/Başkan vb. imzaları tamamlandı.

(   )      Kurum/kuruluşun başvuru talebi yazısı yazılmıştır.

(   )      Bir adet belleğe proje içeriği (word formatında) ve ekleri kopyalandı, proje klasörüne eklendi.

(   )      Proje Formu tüm bilgi ve belgelerle birlikte klasör içerisine konuldu.

Bu hususlarda eksik varsa tamamlanması için 1 ay süre verilir, bu süre içinde tamamlanmayan projeler ileri değerlendirmeye alınmaz.

2.2. Eksikleri tamamlanan projeler Değerlendirme Kurulunca ihtiyaç, yöntem, uygulanabilirlik, karakterizasyon planı ve yıllara dağıtılmış bütçe bakımından değerlendirilir. Her yıl en fazla iki yeni proje desteklenebilir; desteklenecek projeler, proje süresi ve proje bazında uygun görülen destek tutarı Değerlendirme Kurulunca kararlaştırılır. Desteklenmeyen projeler için herhangi bir hak iddiasında bulunulamaz.

 

3. İŞ AKIŞI

3.1. Sekretarya tarafından Ar-Ge proje çağrısına çıkılması (Yılda Bir kez)

3.2. Proje başvurularının sekretarya tarafından ön değerlendirilmesinin yapılması (1 hafta)

3.3. Sekretarya tarafından ön değerlendirilmesi uygun bulunan proje başvurularının ilgili Değerlendirme Kurulu tarafından incelenmesi (2 hafta)

3.4. Değerlendirme Kurulu tarafından desteklenmesine karar verilen projelerle ilgili olarak Sekretarya tarafından ihtiyaç varsa revizyon yaptırılması (1 hafta)

3.5. Sözleşmelerin imzalanması (başvuru son tarihinden itibaren 1 ay içinde)

3.6. Yürütücü kurumlarca gelişme raporlarının TÜRKTOB’a gönderilmesi (12 ayı aşan projelerde her 12 aylık uygulama dönemi sonunda; 12 ay veya daha kısa projelerde proje süresinin ortasında)

3.7. Devam eden projelerin gelişme raporlarının değerlendirme kurulu tarafından incelenmesi

3.8. Kabul edilen gelişme raporları ve belgelendirilmiş giderlere ilişkin dönem ödemelerinin yapılması

3.9. Sonuçlanan projelerin Değerlendirme Kurulunda görüşülmesi (proje bitiminde)

3.10. Proje sonuç raporlarının TÜRKTOB’a gönderilmesi

3.11. Kabul edilen sonuç raporu ve belgelendirilmiş giderlere ilişkin son ödemenin yapılması

 

4. ÖZEL ŞARTLAR

4.1. Projenin başlaması için gerekli izinler proje sahibi tarafından alınacak ve TÜRKTOB'a iletilecektir. İzin alınmadan faaliyet yapılmayacak ve kaynak aktarılmayacaktır.

4.2. Toplamalar sırasında oluşturulacak proje ekibinde TÜRKTOB veya TTGB personeli bulunacaktır.

4.3. TÜRKTOB veya TTGB tarafından sağlanacak materyal toplama formları eksiksiz doldurulacaktır.

4.4. Toplanan materyalin tamamı, ilgili izinler ve Türkiye Tohum Gen Bankası (TTGB) ile koordinasyon çerçevesinde TTGB’ye teslim edilecek ve burada muhafaza edilecektir. Karakterizasyon için gerekli örneklerin kullanımı, örnek kimlikleri ve teslim kayıtları izlenebilir biçimde belgelenecektir.

4.5. Yerel çeşitlerimiz ülkemize ait çok önemli gen kaynakları olup, materyalin toplanması, TTGB'na gönderilmesi ve proje süresince elde edilecek bilgiler üçüncü şahıslarla paylaşılmayacaktır.

4.6. Projeden elde olunan sonuçlar TÜRKTOB'un izni olmadan hiçbir yerde yayınlanamaz.

4.7. Proje süresince kamuoyunda farkındalık yaratılması ve biyokaçakçılıkla mücadele konularında faaliyetler yürütülmesi esastır. Bu amaçla ihtiyaç duyulabilecek materyal TÜRKTOB ve TTGB tarafından sağlanacaktır.

4.8. Her proje, toplanan materyalin karakterizasyonunu içerecektir. Türün niteliğine uygun karakterizasyon özellikleri, yöntemleri, örnek sayısı ve yıllara göre takvimi başvuruda belirtilecek; materyal kimlikleriyle eşleştirilmiş veriler, yöntemler ve sonuçlar gelişme ve sonuç raporlarında sunulacaktır.

CV FORMATI
GELİŞTİRME RAPORU FORMU
PROJE BAŞVURU FORMU
SONUÇ RAPORU FORMU
SÖZLEŞME
HARCAMA USUL VE ESASLARI